{ONDERZOEK} Sociale media en AI sturen nieuwsgebruik bij jongeren

Sociale media zijn de belangrijkste nieuwsbron geworden voor generatie Z in België: 44% van hen gebruikt ze om het nieuws te volgen, terwijl 18% zich ook tot influencers wendt. Daarnaast gebruikt 17% al generatieve AI-chatbots of websamenvattingen om zich te informeren. Van die groep vindt ongeveer 33% de samenvatting voldoende, zonder het oorspronkelijke artikel te lezen of de informatie via een andere bron te controleren.

73% van de Belgische consumenten maakt zich zorgen over desinformatie. Ongeveer 52% zegt recent te zijn blootgesteld aan informatie die ze als onjuist beschouwden, met een hogere blootstelling bij generatie Z (59%) dan bij babyboomers (47%). Toch vindt 64% van de Belgen dat ze valse informatie kunnen herkennen; bij generatie Z loopt dat op tot 71%.

Volgens Deloitte wijzen die evoluties op een verschuiving naar een meer gefragmenteerde manieren van nieuwsconsumptie, waarbij algoritmes, sociale media en AI-tools steeds vaker het startpunt vormen, vooral bij jongere doelgroepen.

In de totale bevolking blijven traditionele media wel dominant. Televisie en radio zijn nog altijd de belangrijkste nieuwsbronnen, zeker bij oudere groepen: 80% van de babyboomers volgt het nieuws via televisie, tegenover 31% van generatie Z. Nieuwswebsites en -apps worden nog gebruikt door millennials (41%) en generatie X (38%), maar minder door jongeren (24%). Bovendien volgt 16% van generatie Z het nieuws helemaal niet, en raadpleegt slechts 61% het minstens één keer per week, tegenover 75% van de 45-plussers die zich dagelijks informeren.

Streaming neemt intussen een centrale plaats in binnen het mediagebruik. 76% van de Belgen heeft al eens gebruikgemaakt van een video-on-demanddienst, gratis of betalend. Gemiddeld gebruiken ze vier diensten, waarvan 2 à 3 betalende abonnementen. Sinds 2020 zijn de uitgaven gestegen: 44% van de huishoudens geeft meer dan 20 euro per maand uit aan streaming, en 17% meer dan 40 euro.

Netflix is voor een groot deel van de gebruikers het hoofdabonnement: 40% is daarop geabonneerd zonder andere grote platformen. Amazon Prime Video en Disney+ worden meestal aanvullend gebruikt. Zo combineert 13% Netflix met Disney+, en 11% Netflix met Prime Video. Exclusief gebruik van deze platformen komt minder vaak voor.

Lokale omroepen blijven een belangrijke rol spelen. Zes video-on-demandplatformen van omroepen — VRT Max, VTM GO, RTBF Auvio, Play, RTL play en Streamz — behoren tot de tien meest gebruikte diensten in België. Sommige kennen zelfs een hogere wekelijkse gebruiksfrequentie dan grote internationale platformen, wat het belang van lokale content onderstreept.

Ook het gebruik van verbonden toestellen ligt hoog. 67% van de Belgen heeft een smart-tv, en 81% daarvan gebruikt die dagelijks. Streamingdiensten en omroepen zetten steeds meer in op deze interfaces, onder meer omdat twee derde van de gebruikers hun startscherm niet personaliseert.

De smartphone is vrijwel universeel (94% bezit, 95% dagelijks gebruik) en speelt een centrale rol, zeker bij generatie Z. Zij gebruiken hem ook voor toepassingen die vroeger eerder aan andere toestellen werden gelinkt, zoals radio luisteren (18%) of films en series kijken (16%).

Bij babyboomers is er een sterke groei in het gebruik van bepaalde toestellen: +21% voor smart-tv’s en +43% voor draadloze oortjes op één jaar tijd. 84% van hen gebruikt sociale media, 75% consumeert korte content, 42% speelt videogames en 35% kijkt wekelijks naar YouTube.

Tot slot zit ook het gebruik van generatieve AI sterk in de lift. 56% van de Belgische consumenten zegt deze tools al te hebben gebruikt, meer dan een verdubbeling tegenover twee jaar geleden. Het gebruik is bijzonder hoog bij studenten (85%) en werkenden (64%). Het verschil tussen mannen en vrouwen is sterk afgenomen: 58% van de mannen en 54% van de vrouwen gebruikt generatieve AI, tegenover respectievelijk 31% en 17% in 2023.

Volgens Deloitte steunt deze adoptie voorlopig nog sterk op een beperkt aantal dominante platformen, wat het moeilijker maakt voor nieuwe spelers om zichtbaar te worden.

Bekijk het volledige rapport via: www.deloitte.com/be/digital-consumer-trends