Hoe divers zijn stedelijke en gemeentelijke informatiebladen?

Als onderwerp van haar bachelorproef koos Femke Flossy, laatstejaarsstudente Communicatiemanagement aan Hogeschool PXL in Hasselt, voor een onderzoek naar de diversiteit in overheidsmagazines. Ze ging na of de Vlaamse steden en gemeenten divers genoeg communiceren en een juiste weerspiegeling bieden van de samenleving.

Zijn de gemeentelijke en stedelijke informatiebladen een weerspiegeling van de samenleving? Dat was de vraag die Femke Flossy zich stelde bij het doorbladeren van die informatiebladen. Haar eerste indruk: weinig “gekleurde” mensen op de foto’s. En met “gekleurd” bedoelt ze: andere huidskleur, maar ook mensen met een fysieke beperking of andere vorm van diversiteit.

11 categorieën

In haar onderzoek hanteerde Femke Flossy 11 subcategorieën binnen diversiteit, namelijk: armoede, ouderen, mindervaliden, dementie, migratie, ontwikkelingsprojecten, fairtrade, pleegzorg, geloofsovertuiging, multiculturaliteit en LGBTQIA+. Aan de hand van een inhoudsanalyse werden 900 magazines bestudeerd: ze analyseerde van alle steden en gemeenten in Vlaanderen telkens drie infobladen. Tijdens deze analyse ging ze na wat de onderwerpen waren en hoe diversiteit te zien was op de foto’s. Na de analyse van ongeveer 900 magazines werd de informatie per provincie geklasseerd.

Diversiteit in de gemeentelijke en stedelijke informatiebladen: een werkpunt

Het onderzoek zorgde voor een duidelijke weergave van diversiteit in de stedelijke en gemeentelijke informatiebladen in Vlaanderen. Wat opvalt? In één vierde (dus, 25%) van de informatiebladen van  steden en gemeenten komt het onderwerp diversiteit gewoon niet aan bod. Daarnaast komt het onderwerp LGBTQIA+ (bijna) nooit aan bod in de magazines. Wanneer dit onderwerp wel aangehaald wordt, lijkt het soms alsof deze mensen geen gewone mensen zijn en zij een andere ‘behandeling’ nodig hebben, bijvoorbeeld ‘koken voor holebi’s’. Onderwerpen zoals ouderen, armoede, dementie, pleegzorg en mindervaliden komen vaker aan bod.

Andere huidskleur op de foto’s?

Het percentage van foto’s uit de informatiebladen waar mensen met een andere huidskleur op staan is in geen enkele provincie meer dan 5%. Mensen met een zichtbaar andere geloofsovertuiging halen niet eens 1% van de foto’s, net als mensen met een zichtbare beperking. Foto’s rond LGBTQIA+ zijn maar in twee provincies terug te vinden, namelijk in Limburg en West-Vlaanderen, met telkens 0,02%.

correlatie tussen aantal niet-Belgen en aandacht in de gemeentelijke en stedelijke informatiebladen?

Studente Femke Flossy ging ook na of er een verband is tussen het aantal niet-Belgen in een provincie en de aandacht in de gemeentelijke en stedelijke informatiebladen. Ze besluit: “De provincie Antwerpen heeft het hoogste percentage niet-Belgen als inwoners, namelijk 11,48%. Oost-Vlaanderen daarentegen heeft met 4,99% van de inwoners het kleinste aantal niet-Belgen als inwoner. Als er gekeken wordt naar de onderwerpen rond diversiteit in Antwerpen, dan zien we dat maar 8% van Antwerpse steden en gemeenten aandacht aan het onderwerp migratie besteedt. In West-Vlaanderen is dat 16% van de steden en gemeenten hoewel er bij hen maar 5,12% van de inwoners niet-Belg is. In Limburg (9,93% niet-Belgen) en Vlaams-Brabant (10,15% niet-Belgen) wordt migratie door 11% (Limburg) en 10% (Vlaams-Brabant) van de steden en gemeenten in de kijker gezet, wat vrij goed overeenkomt met het percentage niet-Belgen.”

Hoe kan het beter?

Aan het einde van haar bachelorproef stelde Flossy vijf tips op die ze meegeeft aan Vlaamse steden en gemeenten om de diversiteit in hun informatieblad te verbeteren. Volgens haar is het van groot belang om niet meer edities uit te geven dan de communicatiedienst aankan, zodat ze kwalitatief hoog blijven. Een vast rubriek ‘diversiteit’ in het magazine plaatsen, zorgt ervoor dat dit thema niet vergeten wordt. Wanneer de informatiebladen door een vast persoon worden nagekeken op diversiteit, heeft de dienst er meer zicht op. Een ander belangrijk aspect is om mensen uit de groep LGBTQIA+ niet als ‘anders’ te bestempelen. Luisteren naar de mening van de inwoners kan de communicatiedienst volgens haar ook een bredere kijk geven op het thema.