Mediawijs ontwikkelt lespakket over online invloeden voor jongeren

Jongeren groeien op in een digitale wereld van algoritmes, uitgesproken meningen en  online subculturen. Naar aanleiding van de Netflix-reeks Adolescence, ontwikkelde Mediawijs een nieuw lespakket over online invloeden om jongeren tussen 14 en 18 jaar kritischer te leren kijken naar hoe online content hun ideeën, identiteit en keuzes mee vormgeeft.

Sociale media zijn voor jongeren meer dan enkel ontspanning: ze bieden ook een plaats voor online subculturen met eigen normen, waarden en rollen. Sommige subculturen zorgen voor herkenning en houvast, andere verspreiden een eenzijdig of polariserend wereldbeeld. Omdat die invloeden vaak verpakt zitten in entertainment, memes of lifestylecontent, zijn ze niet altijd gemakkelijk te herkennen of bespreekbaar in de klas.

"In het Vlaams actieplan Veilig Online kiezen we voor beschermen in plaats van afschermen en geven we extra aandacht aan hoe scholen en leerkrachten het gesprek kunnen voeren in de klas. Met het lespakket 'Online invloeden' maken we die ambitie vandaag concreet en gebruiken we de serie als opstap: jongeren leren herkennen wat hen beïnvloedt, hoe dat werkt en wat ze ermee kunnen doen. We kiezen ervoor om onze jongeren weerbaar te maken én om de verantwoordelijkheid bij de platformen zelf te leggen," zegt Vlaams Minister van Media Cieltje Van Achter.

Jongeren bewuster maken van online invloeden

Het nieuwe lespakket Online invloeden slaat de brug tussen de online leefwereld van jongeren en de achterliggende mechanismen. Herkenbare voorbeelden over influencers, gesponsorde content en populaire formats laten hen kennismaken met de wereld van algoritmes en online subculturen.  De focus ligt op dialoog en zelfreflectie: welke invloed hebben rolmodellen? Wanneer verrijken of vervormen media hun blik op de wereld? Of wanneer vervormen die eerder?  Het doel is om jongeren te leren kritisch te kijken zonder hen met de vinger te wijzen.

"Sociale media beïnvloeden jongeren voortdurend, vaak zonder dat ze het zelf beseffen," zegt Zara Mommerency van Mediawijs. "Dit lespakket leert jongeren online invloeden beter te begrijpen en er bewuster mee om te gaan. Opvoeders krijgen concrete handvatten om het gesprek hierover op een veilige en niet-veroordelende manier te voeren."

Door de samenwerking met Netflix en Meemoo, Vlaams instituut voor het archief kunnen leerkrachten aanvullend op het lespakket met hun klas ook fragmenten uit de populaire reeks Adolescence bekijken op onderwijsbeeldbank Het Archief voor Onderwijs. De serie, over een 13-jarige Britse jongen die verdacht wordt van de moord op een klasgenote, toont hoe de online wereld de identiteit van jongeren kan (ver)vormen.

"Door Adolescence beschikbaar te stellen op Het Archief voor Onderwijs brengen we audiovisueel materiaal in de klas dat jongeren helpt om de wereld waarin ze leven beter te begrijpen. Met onze onderwijsbeeldbank willen we leerkrachten toegang bieden tot content die leerlingen helpt vaardigheden te verwerven om kritisch, bewust en weerbaar op te groeien in een complexe digitale wereld," zegt Leen De Bruyn, projectleider onderwijs bij Meemoo.

Het lespakket is vanaf 11 februari beschikbaar via mediawijs.be/onlineinvloeden en de fragmenten kunnen via Het Archief voor Onderwijs bekeken worden. Het pakket werd ontwikkeld in samenwerking met Het Archief voor Onderwijs, Djapo, MoveMen, Pimento, Rosa vzw, VRT Educatie en Wat Wat.